نخستین برف پاییزی ورزقان را سفید پوش کرد

  نفوذ هوای سرد و فعالیت سامانه بارشی که طی روزهای اخیر شهرستان را تحت تاثیر قرار داده بود، از دیروز...

موسیقی عاشیقی میراث کشور ماست

  دنبال خبری کهنه بودم که خبر دیگری هم به چشم آمد. اشاره به این دارد که موسیقی عاشیقی توسط کشور آذ...

در خیابان های اهر دیگر صدای روزنامه نمی آید

چند روز است که خیابان های اهر ارشد هر روزه خود را نمی بیند و صدایش را نمی شنود. ارشد یوسف نژاد روزنا...

فعالیت بیش از ۴۰ مبلغ برای ماه رمضان در ورزقان

حجت الاسلام سید حجت سیدی صبح امروز سه شنبه هم زمان با سالرزو صدور فرمان تاریخی حضرت امام خمینی(ره) م...

رضا علیزاده نماینده معین مردم اهر و هریس در مجلس دهم انتخاب می‌شود

  رضا علیزاده در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در تبریز، با اشاره به ترکیب هیئت‌رئیسه دائم مجلس دهم، اظه...

  • نخستین برف پاییزی ورزقان را سفید پوش کرد

    جمعه ، 7 آبان 1395 ، 06:33
  • شرکت ملی مس در جهت عکس تحقق اقتصاد مقاومتی گام بر می‌دارد

    سه شنبه ، 26 مرداد 1395 ، 12:32
  • موسیقی عاشیقی میراث کشور ماست

    شنبه ، 19 تیر 1395 ، 06:35
  • در خیابان های اهر دیگر صدای روزنامه نمی آید

    سه شنبه ، 1 تیر 1395 ، 05:00
  • فعالیت بیش از ۴۰ مبلغ برای ماه رمضان در ورزقان

    سه شنبه ، 1 تیر 1395 ، 04:54
  • رضا علیزاده نماینده معین مردم اهر و هریس در مجلس دهم انتخاب می‌شود

    دوشنبه ، 17 خرداد 1395 ، 05:09
  • مرگ موتورسوار در برخورد با ال 90 در سه‌راهی گزانبند در جاده ورزقان –خاروانا

    دوشنبه ، 17 خرداد 1395 ، 05:04

 

 دو زمین لرزه پی درپی در ۲۱مرداد ۹۱ در ساعت ۱۶:۵۳ با بزرگای گشتاوری ۴/۶ و ساعت ۱۷:۰۴ با بزرگای گشتاوری ۳/۶ در ۲۵کیلومتری غرب اهر و حدود ۵۰کیلومتری شمال شرق تبریز موجب تلفات جانی (۳۰۷ کشته) و خسارت مالی و هراس مردم در پهنه رومرکزی در استان آذربایجان شرقی شد. یکی از دلایل تلفات به نسبت محدود این رویداد، وقوع زمین لرزه در روشنایی روز بود، به نحوی که بسیاری از مردم (به ویژه کشاورزان منطقه) زیر سقف ها نبودند و برای انجام کار، خانه ها را ترک کرده بودند. حدود ۵۵درصد از تلفات این زلزله نیز یا به کودکان زیر ۱۰سال یا به سالخوردگان بالای ۶۰سال مربوط بود. وقوع پس لرزه ها و جو شایعات که هر روز خبر (بی پایه) از وقوع زلزله ای مهم در ساعات بعد در همان روز می داد، موجب هراس و وحشت مردم اهر و تبریز و ورزقان برای حدود دوهفته بعد از رخداد زلزله و استقرار آنها در محدوده هوای باز در شهرهای مذکور شد. بیشترین تلفات انسانی از روستاهای باجه باج، گوردره و دبنو و شهر ورزقان گزارش شد. در تاریخ ۲۳بهمن۱۳۳۱ در زمان دولت زنده یاد دکتر «محمد مصدق» (و حدود شش ماه قبل از کودتای ۲۸مرداد ۳۲) زمین لرزه ترود در جنوب شاهرود با بزرگای ۴/۶ موجب کشته شدن بیش از ۸۰۰نفر از هم میهنان ما شد. در همان دهه۳۰شمسی در روز ۱۱تیر ۱۳۳۶، وقوع زمین لرزه ای با بزرگای ۹/۶، در سنگچال (بندپی مازندران- در جنوب آمل) در منطقه کوهستانی شمال البرز مرکزی حدود هزارو۲۰۰نفر تلفات برجا گذاشت. سه سال بعد در تاریخ چهارم اردیبهشت ۱۳۳۹ زلزله ای با بزرگای ۶ در لارستان فارس بیش از ۴۰۰نفر کشته داشت. در دهم شهریور سال۱۳۴۱ زلزله ای با بزرگای ۱/۷ در بویین زهرا در دشت قزوین موجب بیش از ۱۲هزار کشته شد. از ۱۳۳۱ و زلزله ترود که اولین زلزله ای بود که مرحوم استاد «آبدالیان» استاد دانشگاه تهران آن را مورد مطالعه علمی در ایران قرار داد تا سال ۱۳۹۳، سابقه مطالعه علمی زمین لرزه های ایران، ۶۲ساله شد. نگاهی مجدد به زمین لرزه های مهم و مخرب دهه گذشته از زلزله اول تیر چنگوره، آوج۱۳۸۱ (بزرگای ۳/۶ و ۲۶۱ کشته)، زلزله پنجم دی ۱۳۸۲ بم (بزرگای ۵/۶ و حدود ۳۳هزارکشته)، زلزله چهارم اسفند ۱۳۸۳ داهوییه زرند (بزرگای ۵/۶ و ۶۵۰نفر کشته) تا زمین لرزه های دوگانه ورزقان آذربایجان شرقی در سال ۱۳۹۱، نشان می دهد هرگاه زمین لرزه ای با بزرگای بیش از ۶ در محدوده ای مسکونی رخ داده (و تراکم جمعیت روستایی یا شهری در آن ناحیه قابل ملاحظه بوده است)، تلفات بیش از صدنفر نیز رخ داده است. متاسفانه از این نظر طی این شش دهه ایمنی مردم در مناطق مختلف لرزه خیز ایران، به حد قابل قبولی نرسیده و تاسف بیشتر آن است که هرچه در این شش دهه جمعیت افزایش یافته است، به دلیل آسیب پذیری بالادر مناطق مسکونی، میزان تلفات ما در نواحی مسکونی نیز بیشتر شده و در آینده نیز احتمال تلفات زیاد در هر زلزله با بزرگای بیش از ۶ که در نواحی مسکونی یا نزدیک آن رخ دهد، وجود دارد.
در زلزله ورزقان، از نظر اطلاع رسانی در ساعات اول وضع نابسامانی به وجود آمد و دلیل این وضع نابسامان، اعلام یک خبر محلی اشتباه مبنی بر نبود هرگونه تلفات در این رخداد و اعلام دلیل (غلط) برای این بی تلفات بودن (فرضی) بود که موجب کم توجهی به این رخداد در ساعات اولیه به ویژه در رسانه ملی شد که حساسیت و عصبانیت بعضی از مردم در پهنه زلزله زده را به دنبال داشت. البته رسانه ها و به ویژه رسانه ملی، در روزها و ماه های بعد به درستی تلاش کردند تا این اشکال را جبران کنند. دولت وقت در آن زمان اعلام کرد در مدت ۴۰روز، بناهای ویران شده تکمیل و تا قبل از شروع فصل سرما به مردم تحویل خواهد شد اما محقق نشدن به موقع این وعده نیز مزید بر علت شد و بی اعتمادی و اختلال در فرآیند بازسازی را در پی داشت. ارتباط های تلفن همراه در روستاهای سانحه دیده تا روز ششم بعد از رخداد برقرار نشد. البته گاز منطقه به طور مطلوب مهار و از بروز خسارات جدی ممانعت به عمل آمد. از نکته های قابل توجه در این رویداد، تخریب و تعطیلی بیمارستان های تازه تاسیس در هریس و اهر بود (حدود ۱۱ماه بعد از افتتاح) به نحوی که خدمات بهداشتی در حیاط این بیمارستان ها به آسیب دیدگان ارایه شد.
در مورد بازسازی نیز وضع همچنان دارای ابهامات گوناگون است: در ششم اردیبهشت ۱۳۹۲ استاندار آذربایجان شرقی در جلسه ستاد بازسازی مناطق زلزله زده استان، وعده برگزاری جشن بازسازی مناطق زلزله زده را در سالروز زلزله ورزقان (مرداد۹۲) داد. «دهقانی» نماینده ورزقان در مجلس در مرداد ۹۲ اعلام کرد «بنیاد مسکن فقط ۱۲هزارواحد مسکونی به زلزله زدگان ارسباران تحویل داده است. در بسیاری از این واحدها نیز صرفا اسکلت و چاردیواری ساخته شده و هیچ گونه امکاناتی از قبیل سرویس بهداشتی وجود ندارد و کارهایی از قبیل نازک کاری و … انجام نشده است.» این در حالی است که مسوولان بنیاد مسکن انقلاب اسلامی گفتند «بابت تکمیل داخل ساختمان ها وظیفه ای ندارند و فقط برای این کار تسهیلات در اختیار زلزله زدگان قرار می گیرد.» امروزه بیشتر بناها بازسازی شده، ولی همچنان مساله اشتغال و مهاجرت مردم از مناطق زلزله زده به سوی شهرهای دیگر، از مسایل اجتماعی باقیمانده در یک منطقه زلزله زده (با تخریب عمدتا در مناطق روستایی) مانند ورزقان است. وضع آسیب پذیری و میزان آمادگی در مقابل زمین لرزه ۲۱مرداد۹۱ ورزقان هشدار مهمی برای لزوم آمادگی ما به ویژه در شهرهای مهمی مانند تبریز، تهران و مشهد است که در آنها با خطر و احتمال بالای رخداد زلزله مخرب و ریسک بالای زلزله مواجه هستیم چرا که به دلیل تمرکز بالای جمعیت چندین میلیونی، احتمال آسیب پذیری زیاد است. زمین لرزه مهم بعدی آسیبی بس مهم تر از زلزله ورزقان به ما وارد خواهد کرد پس آماده باشیم.

 

  مهدی زارع