نخستین برف پاییزی ورزقان را سفید پوش کرد

  نفوذ هوای سرد و فعالیت سامانه بارشی که طی روزهای اخیر شهرستان را تحت تاثیر قرار داده بود، از دیروز...

موسیقی عاشیقی میراث کشور ماست

  دنبال خبری کهنه بودم که خبر دیگری هم به چشم آمد. اشاره به این دارد که موسیقی عاشیقی توسط کشور آذ...

در خیابان های اهر دیگر صدای روزنامه نمی آید

چند روز است که خیابان های اهر ارشد هر روزه خود را نمی بیند و صدایش را نمی شنود. ارشد یوسف نژاد روزنا...

فعالیت بیش از ۴۰ مبلغ برای ماه رمضان در ورزقان

حجت الاسلام سید حجت سیدی صبح امروز سه شنبه هم زمان با سالرزو صدور فرمان تاریخی حضرت امام خمینی(ره) م...

رضا علیزاده نماینده معین مردم اهر و هریس در مجلس دهم انتخاب می‌شود

  رضا علیزاده در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در تبریز، با اشاره به ترکیب هیئت‌رئیسه دائم مجلس دهم، اظه...

  • نخستین برف پاییزی ورزقان را سفید پوش کرد

    جمعه ، 7 آبان 1395 ، 06:33
  • شرکت ملی مس در جهت عکس تحقق اقتصاد مقاومتی گام بر می‌دارد

    سه شنبه ، 26 مرداد 1395 ، 12:32
  • موسیقی عاشیقی میراث کشور ماست

    شنبه ، 19 تیر 1395 ، 06:35
  • در خیابان های اهر دیگر صدای روزنامه نمی آید

    سه شنبه ، 1 تیر 1395 ، 05:00
  • فعالیت بیش از ۴۰ مبلغ برای ماه رمضان در ورزقان

    سه شنبه ، 1 تیر 1395 ، 04:54
  • رضا علیزاده نماینده معین مردم اهر و هریس در مجلس دهم انتخاب می‌شود

    دوشنبه ، 17 خرداد 1395 ، 05:09
  • مرگ موتورسوار در برخورد با ال 90 در سه‌راهی گزانبند در جاده ورزقان –خاروانا

    دوشنبه ، 17 خرداد 1395 ، 05:04

 

ستارخان یک چهره مردمی و آزادخواه از ورزقان بود، ایشان با ایستادگی و مقاومت در برابر نیروهای دولتی و ایجاد ارتباط با آزادیخواهان در شهرهای دیگر ایران و سرانجام با حمله به تهران و سقوط محمدعلی شاه، نهضت مشروطیت را احیاء کردند.

به قول مرحوم علامه قزوینی «اگر روز 17 جمادی الاخری ستارخان بیرقهای سفید را پایین نمی‌آورد مشروطه تا مدت نامعلوم رخت از ایران بیرون می‌برد زیرا آن روز در تمام نقاط ایران به جز از تبریز استبداد حکم روا بود.»

ستارخان و باقرخان دو مجاهد تربیت شده انجمن تبریز بودند که «ابتدا به عضویت در انجمن حقیقت که یکی از مراکز مشروطه‌خواهان تبریز بودند در آمدند،‌سپس به انجمن ایالتی تبریز رفته‌اند و آمادگی خود را برای خدمت به مشروطه اعلام داشتند.» رحیم خان که یکی از خان‌های منطقه و از هواداران محمدعلی شاه بود با ستارخان درگیر شد و وی، رحیم خان را شکست داد. پس از آن محمدعلی شاه، شجاع الدوله (صمدخان) را مأمور جنگ با ملیون تبریز کرد و وی با سپاه و تجهیزات به طرف تبریز حرکت کرد «برخی از اعضای آن (انجمن) از ترس جان و دارایی خود، به کنسول‌گری‌های فرانسه و روسیه پناهنده شدند، اما ستارخان مانند کوه در برابر نیروهای دولتی مقاومت کرد.»

ستارخان با شجاعت همه بیرق‌های سفید که در برخی از محلات تبریز زده شده بودکه این علامت در امان بودن مال و جان به شمار می‌رفت ـ را سرنگون کرد و این حرکت هیجان و شور را در مردم ایجاد نمود پس دست به مقاومت زدند و سرانجام نیروهای دولتی را طی جنگ‌هایی بیرون کردند، از جمله جنگ‌ها؛ جنگ قرامک، جنگ الوار، جنگ خطیب و خیابان و جنگ حکم آباد بود. که در طی آن سلماس، مرند، خوی به تصرفات نیروهای مجاهدین درآمد.

انجمن تبریز با ملیون و آزادیخواهان سایر شهرستان‌ها ارتباط برقرار می‌کرد و از آنان خواستار شورش و مبارزه می‌شد که طی آن در شهرهای رشت، اصفهان، خراسان، شیراز و استرآباد قیام و شورش برپا شد و اصفهان به تصرفات نیروهای مجاهدین درآمد. از مهمترین این قیام‌ها که سرنوشت ساز بود؛ قیام کمیتة ستار در رشت بود که شهر را متصرف شدند. برای تصرف قزوین حمله کردند و موفق هم شدند. با فتح قزوین که از هر حیث دارای اهمیت بود، نفس محمدعلی شاه عملاً‌ قطع شد. «در تاریخ 16 یا 17 ربیع الثانی و دستخط تلگرافی از طرف محمدعلی شاه مبنی بر اعطای مشروطیت و اعلان انتخابات و افتتاح مجلس شورای ملی بر کلیه ایالات و ولایات ایران صدور یافت.»

«ستارخان نیز تلگرافی به شاه مبنی بر تشکر از موافقت با مقاصد ملی و اعطای مشروطیت مخابره کرد و متذکر شد که مجاهدت فقط راجع به آزادی ملت بود، اکنون که اعلیحضرت همایونی انجام مقاصد ملیّه را مورد توجه شاهانه قرار داده‌اند جن نثارت دست از هر گونه مجاهدت برداشته از پی کار خود خواهم رفت.» البته این نکته را هم در نظر باید گرفت که در این جریانات دول روس و انگلیس و عثمانی نیز کش و قوس‌های داشتند. چه در کمک به شاه مانند روس‌ها و چه در کمک به مجاهدین مانند: «خبر پیروزیهای جوانان ترک در عثمانی، اثر نیکویی در اهالی تبریز بخشیده داشت.»

از آنچه که گفته شد می‌توان به طور خلاصه اینگونه اظهار داشت:

ستارخان و باقرخان هر دو قهرمان مبارزه از مجاهدین بودند که ابتدا در محل اقامت شروع به رشد و نمو و بالندگی کردند، یعنی خودی نشان داده و مشهور شدند سپس با دفع نیروهای دولتی و تصرف شهرهای همجوار و ارتباط با مجاهدین دیگر شهرها، راه را برای رسیدن به مقصد هموار کردند. با تصرف رشت و حمله نیروهای مجاهدین به قزوین و تصرف آنجا، امید شاه قطع گردید و مشروطیت را قبول کرد.

 

  موسیقی حماسی شروع می¬شود. صدای توپ و تفنگ به گوش می¬رسد. ستارخان سلاح در دست وارد صحنه شده و به صورت تک خوان می¬خواند. سایه¬های مجاهدان بر روی پرده¬ی پشت دیده می-شود. آنها می¬جنگند و گاهی بر زمین می¬افتند. ستارخان خودش بر روی سکوی بلند وسط صحنه می¬خواند و مبارزه می¬کند. و بالاخره پیروزی حاصل می¬شود و سایه¬ی مبارزان خوشحال با ستارخان هم آوائی کرده و سلاحشان را بالا می¬برند

 .

ستارخان:

قورشون یول آچار آغ گونه، محنتلر ایچیندئن

دائم سوکولر دان، قارا ظلمتلر ایچینن

خلقین گوجو اهریمنی آخیر بوغاجاقدیر

توی بایرامی خلقین بو المنن دوقاجاقدیر

آخر دویوشئن خلق، کئچر شهرت ایچینن

آژ قالسا، باش ایمزسه، گئچر نعمت ایچینن

شئن گوناری تبریز گورجکدیر

بیر گون گله جکدیر

دوللار و یتیم لر گولجکدیر

گوز یاشلارینی یوخسول اوشاخلار، سیلئجکدیر

نور می¬رود. نور که می¬آید، یک مجاهد بر روی بلندی قرار گرفته و در حالی که ستارخان و باقرخان در دو طرف او ایستاده¬اند کاغذی را باز کرده و می¬خواند.

مجاهد: انجمنین اوتوز بشیمنجی اعلامیه سی... الله هین کمک لیقی، مجاهدلریمیزین قوخماز ساواشلارینن سایه¬سینده، ماکولولار محو اولوب و جلفا یولو آچیلدی... آما اوجور کی بولوسوز، فعلا آذوقه آزدی و بولان سولان گلیب چیخمائیب. انجمن، بوگون بوتون شهره گلئن آذوقه¬نی اختیارینا آلیب، هامیدان ایستیر، قانونا دوراق اولاراخ، نئجه کی بو گونه جان مدنیتی حفظ الیب، استبداد دئدیقی اولمائیب و قارداش کیمی یاشامیشوق، بونان بو اله ده، قانونی باشیمیزین اوستونده گوروب، عدالته باش ایمه لیوخ. انجمن؛ بیر قدم ده ایستحلرینن ایاق دالی قویمایب. بو مملکت ده گره مشروطه اولا، بوتون امورات شورا مجلسین الینن دولانا. بیرلیق و آزادلیق، ها بئله امنیت و قانونان احترام قویماخ؛ انجمنین اساس ایستحلریدی و بونا چاتماخدان اوتور قانینین آخیر قطره سینه جان ساواشاجاخ. آما بونا نظر سالمالیوخ کی... بویونه جان انجمن و بوتون حریت ایستین ملتیمیز، ایکی بویوک انسانا مدیون و منت دار دیلار. انجمن، بولاری بویوک زحمت لر و جانان گئشمه لرینن تشکر الماق ایچین، بویون بولارا سردار ملی و سالار ملی لقبی اعطا الیر... ستارخان... بوگونن سردار ملی ...

جمعیت: یاشاسین سردار ملی... یاشاسین سردار ملی...

مجاهد: و باقرجان سالار ملی آدلانیللار...

جمعیت: یاشاسین سالار ملی... یاشاسین سالار ملی...

ستارخان و باقرخان در بین شادی و تبریک جمعیت از بلندی تا آوان سن پائین می¬آیند. چند خبرنگار با دوربین¬های فانوسی و ابزار آلات آن زمان وارد صحنه شده و روبروی ستارخان قرار می¬گیرند. جمعیت پشت سر آن دو هستند.

خبرنگار با لهجه: جناب ستارخان... بنده تایمز لندن درگیسینن سیزین خدمتیزه یتیشمیشم. اوردا سیزی بیر قهرمان کیمی تانئیب، آلکیشلایللار. نه حس الیسیز، ائو زمان کی اشیدیسیز آدیز اروپا اولکلرینده، مملکتیزین شاهی، محمدعلی شاهین آدیننان چوخ دئیلر و البته همیشه ده بیر قهرمان کیمی سیزدئن یاد اولور؟

ستارخان: بویون بیز باشلادیقیمز ساواش، ایرانین یوزلرجه دورانیندا اولان، کهنه و عدالت سیز بیر سیستمه سون وئرماخ و یئنی بیر مدنیت اورتایا چیخادماخ نیتیندئدیر. بویون بیزیم پیس گونوموز اولا بیلیر. آما بیلیروخ کی بو پیس گئجه نین بیر سئویملی سحریده اولاجاخ. حتی اگر بیز او سحره چیخمایاخ... منیم یدالله اوغلوم و ایرانین گلئجک نسلی ائو صاباحی گورئجک.

خبرنگار: اروپا درگه لرینده بیر سوز وار... سیزین ساواشی آذربایجانین استقلالی و ایراننان آیرلماق اوچون بیر ساواش آدلاندیریب، تجزیه طلب لیق آدی اوستونه قویوللار... سیزده بو نیت وار؟

ستارخان: بولاری دئینلر نه بیزیم ساواشین ذاتینن تانیشدیلار و نه آذربایجان و ایرانی یاخشی تانیلار. بیزیم تجزیه طلب لیق نیتیمیز اولسایدی، تهرانا نیه وکیل سئچیب یولایردوخ؟ تهرانین شوراسینین اساسی تبریزدئن گئدن وکیل لردی. بونو دا هامی بولور! بویون بیزیم ساواشین نیتی، تام ایرانی دموکرات و یئنی دورانا چیخادماخ دی. والسلام...

ستارخان و باقرخان بیرون می¬روند و جمعیت در حالی که با شور شعار می-دهند آنها را همراهی می¬کنند.

جمعیت: یاشاسین ستارخان... یاشاسین باقرخان...

خبرنگارها هم به همراه آنها بیرون می¬روند. علی مسیو و حاج مهدی و دواچی که موقع مصاحبه ستارخان بر بلندی آمده بودند، در صحنه تنها می¬مانند.

حاج مهدی: من اصلا فیکر اله میردیم بیر ایکی ایلده ستارخان بیر بله دئیشه... یانی بوندا بیر بله فراست واریمیش! اله دانیشیر اله بیر یوز اللیخ بیر سیاست آدامیدی. سیز اینانیرسیز بو همان کاروان قوروجی سی ستارخان دی؟

علی مسیو: شرایط آداملاری دئیشر حاج مهدی... بیز ستارخانا میدان وئرماخدا بیر ریسک اله دوخ. الله ها چوخ شکر کی بو ریسکیمز توتدی و ستارخان نه انجمنی، بلکه بوتون آذربایجانین باشین اوجا الئدی...

دواچی: قوی گوراخ بونان بو اله ده ستارخانین فراستی بیر ایش گوره بیله جاخ یا یوخ... اصلی ایش بونان بو اله دی... محمدعلی شاه ایرانین بوتون قشونون تجهیز الیب، آذربایجانا سون حمله نی تدارک گورور.

حاج مهدی: آخی بیلمیرم آذربایجان ملتی بونا نه ایش گوروب. نه قدر بو آدامین آذربایجانان کینه¬سی وار... به نه جور اولوب اصفهانینان رشتین مشروطه چی لرینه که عینی بیزه تای ایاقا قالخیب، شهرین اموراتین اوزلری اله سالیبلار، مذاکره پیشنهادی وئریب، آما بیزه لشکر چکیب، کسیب، اولدورماخدان دانیشیر؟ نیه اصفهانا اردو چکمیر. اورا کی تهرانا تبریزدئن یاخین دی...

علی مسیو: ساده اولما حاج مهدی... محمدعلی شاهین مذاکره پیشنهادی اصفهانینان رشته، بیر زامان قازانمادی. ایستیر اولارین بو کاغذلارینان باشین قاتسین کی بیزه قوشولماسین لار. او بیزیم اتحادیمیزدان قورخور. بیز اصفهانینان رشت مجاهدلرینن بیر اولساخ؛ بیر گونده محمدعلی، ایراندا دوام گتیره بیلمز. محمدعلی بولور، آذربایجان یاتسا، بوتون ایران یاتاجاخ. نئجه کی اصفهانینان رشتی ده یوخودان آیلدان آذربایجان اولدی. بورانی الینه سالسا، رشتینن اصفهان بیر زاد دئیر اونا...

حاج مهدی: صمدخان دا تبریزین آجیغین یازیخ مراغه جماعتینن آچیر. اورانی الینه سالیب، گلیب گئدنن توخوشور. هر گون قاچیب گلن عایله لر، صمدخان نان بیر دئیلر مین آغلیلار.

علی مسیو: اوسسون... اودا بیرگون بو ایشلرین تقاصین وئرملیدی. او گون اوزاخ دئیر... وقتیمیز چوخ آزدی. نه خبر حیدر عمواوغلودان؟

حاج مهدی: تازا توپلار یتیشیب. گولللرینده صاباح گتیره جاخلار. بویوک بیر کاروان گنجه دئن یولا توشوب. اگر شاهین قشونونان تز تبریزه یتیشسه، امید یولی وار...

علی مسیو: الله ها چوخ شکر! سردار ملینن سالار ملی نینده روحیه لری چوخ یاخشی دی. بولارین روحیه سی اولسا، اله بیر بوتون مجاهدلرین روحیه سی وار. گئداخ تزلیقجان بیرلیخدا بویوک ظفره آماده اولاخ...

موسیقی شروع می¬شود. آنها صحنه را ترک می¬کنند. صدای توپ و تفنگ بلند شده و فلاشرها روشن و خاموش می-شوند. صحنه در یک آن شلوغ شده و جنگ شروع می¬شود. می¬تواند این صحنه توسط سایه¬ها و یا خود بازیگران اجرا شود. حتی می¬توان از صحنه¬های بازسازی شده بر روی پرده هم استفاده کرد. ستارخان و باقرخان بر بلندی ایستاده¬اند و جنگ را هدایت می¬کنند. در اوج جنگ پخیتانیوف به همراه چهار سالدات روسی، به آوان سن آمده و با فریاد او صحنه جنگ تمام شده و همه دست از نبرد کشیده به او که رو به تماشاگران ایستاده گوش می¬دهند.

پخیتانیوف: دولت کبیر روسیه تزاری... تصمیم توتوب تبریزن اختیارین اله سالسین و بو غائله یه خاتمه وئرسین. بو شهرده روسیه نین اتباع¬سینین جانین حفظ اله ماخ، دولت روسیه نین ایلک و بویوک بیر وظیفه سی دی. وچون اولار خطردئدیلر... روسیه¬نین 5 مین نقرلیق قشونی تبریزه گیریب و بو شهرین اموراتین، تا ائو زمانان کی صلح برقرار اولمائیب، اله آلیر... هامی بولسون کی روس سربازینین قاباقین دا دایانماخ؛ روس دولتین قاباقیندا دایانماق دیر و یاخشی بولورسوز کی روس دولتینه اهانت الیب، قاباقیندا دایانانین باشینه نه لر گله بیلر. یاخشی دی هامیز سلاحلاریزی یره قویوب، بو غائله نی بیترسیز. هر ایکی طرف؛ هم محمدعلی شاهین قشونی و هم مجاهدلر! روسیه بو ساواش دا بیر باریشدیران اولکه یه تای، ایچری گیریب، هامیزدان احترام و البته سوزه قولاق آسماق انتظاری وار... ایندی هامی سلاحین تحویل وریب و اولرینه گئدسین. تهران قشونودا شهردئن چیخیب، واسمنج دا، باریش گونون بکله سین.

پخیتانیوف به سالدات¬ها اشاره می-کند. سالدات¬ها شروع به جمع آوری اسلحه¬ی مجاهدان می¬کنند. نوبت به ستارخان و باقرخان می¬رسد. سالدات-ها برای گرفتن سلاح آنها به بلندی می¬روند. ستارخان و باقرخان مقاومت می¬کنند. پخیتانیوف سمت آنها می-آید.

پخیتانیوف: ستارخان... جناب سردار ملی... مطمئن اولون بو سیزین صلاحیزادی... بیز اگر ایاخ قاباقا قویماییدوخ... تهران قشونی سیزین هامیزی دوراخ دوراخ اله میشدی. لطفا سلاحیزی تحویل وئرین و قویون بو ایش مذاکرینن بیتسین...

ستارخان به باقرخان نگاه کرده و ناراحت اسلحه¬اش را تحویل می¬دهد. باقرخان هم همچنین.

پخیتانیوف: بویون روسیه نین سفارتین قاپیسی سیزین اوزوزه آچیخ دی. اوردا سیزین هیش کس قاشیزی دا پولویه بیلمز.

ستارخان: من سیزه ایل یاریم بونان قاباخ جوابیمی وئرمیشم. من آقام ابولفظین بایراقین آلتیندایام. بو منی گورر...

پخیتانیوف: او گون منیم سوزومه باخسایدیز ایش بورا چاتمازدی... گینه اوزوز بولئسیز...

پخیتانیوف رو به جمعیت می¬کند.

پخیتانیوف: هامی ائوینه گئدیب و قاپیسین باغلاسین. بیر ائودئن گولله سئسی گلسه، بوتون ائو ائوی توپراقینان بیر الیب، هامینی جزالاندیراجیوخ. آچین قولاقیزی اشیدین... روس قشونون هیش کیمسینن مزاحی یوخدور. شهر بیزیم الیمیزده و بیزیم سوزوموزنن اوتوروب دوراجاخسیز... هیش کسین حقی یوخدی بیر نفره روس سالداتینا دئسین گوزوون اوستونده قاشین وار... ایندی ده آدام بالاسی کیمین باشیزی سالین اشاقی و گئدین گیرین ائویزه...

جمعیت ناراحت با خشمی فروخورده صحنه را ترک می¬کنند. پخیتانیوف نگاهی به ستارخان و باقرخان کرده و صحنه را از طرف دیگر ترک می¬کند. سالدات¬ها هم به دنبال او می¬روند. ستارخان و باقرخان آرام و با کوهی درد بر روی شانه از بلندی وسط صحنه پائین آمده و روی پله آخر می-نشینند.

باقرخان: بیر بله ساواش... قان وئر... آخیرده بیر اجنبی دورسون گلسین الینن سلاح آلسین...

سردار: بیزیم دادیمیزا گره بین الملل اولکه لر دورالار.

باقرخان: نه دئی سن ستار... هیش مملکت ائوز منفعتینه اولماسا الین آغدان قریه ویرماز.

سردار: یئنی دنیادا هیش کس تک بیر یره چاتا بیلمز. بیز گره خارجی دولت لرینن ارتباط قوروب، اوزوم بیر مستقل دولت کیمین اولارینان مذاکره الییدوخ. باخ... ایندی بش مین نفر روس سالداتی گیریب تبریزه، هامیه امر و نهی الیللر. به نیه انگلیسین سفارتی یا عثمانینین سفارتینن سئس چیخمیر؟ بیز غافل اولموشوخ باقرخان... بیز بونان قاباخ گره اولارینان دانیشیب و حمایت لرین جلب الییدوخ...

باقرخان: اگر بو ایش ده لازم اولسیدی... سنن منیم ایشیم دئیردی... انجمن گره بو مذاکره لری قاباغا آپاریدی. بیز ساواش آدامیوخ. میز دالیسیندا اوتوروب، سیاسی مذاکره الیئن دئیروخ.

ستارخان: انجمن یا بیز فرقیمیز یوخدی. بو سهو یا انجمنین اولا یا بیزیم؛ توسسوسی بو ملتین گوزونه گئدیر... ایندی گل بئیول روسلاری بو شهردئن سال اشیه...

علی مسیو به همراه داواچی و حاج مهدی وارد می¬شوند.

علی مسیو: بونان آرتیخ حقارت اولماز. سالدات¬لار اوزلرین الله بیلیب؛ هر نه اللرینن گلیر الیللر.

حاج مهدی: گره اللرینه بهانه وئرمیاخ... بوتون جماعتا دئین اصلا ایشلری اولماسین...

آنها متوجه ستارخان و باقرخان می-شوند. علی مسیو سریع رفته و ستارخان را در آغوش می¬کشد.

علی مسیو: الله ها چوخ شکر کی سیز هله دیریسیز...

ستارخان: کاش اولیدیم بو گونی گورمییدیم. محمدعلی شاه الیمنن سلاح آلسایدی بونان یاخشیدی کی بیر اجنبی، روس سالداتی بو ایشی گورسون. الله بو گونی منیم زندگانلیقیما یازماسین. او دردی کی من بویون چکدئیم، داغ چکسیدی ارئیب اولردی...

علی مسیو: روحیه وی الدئن ورمه... هله امید یولو وار...

ستارخان: علی مسیو... نه زماناجان بو سوزلری دانیشیب اورکیمیزی خوش الیه جیوخ؟ بو نه مملکت دی کی اجنبی لری دورت طرفدئن هر وقت گویوللری ایستیر ایچری گیریب، اوز سیاست لرین تحمیل الیللر؟ بیر بله ده حقارت اولار؟ ایران بیه تانیمیش بیر مستقل اولکه دئیر؟ به روس دولتی نه دئیر؟ هر ایرمی ایلدئن بیر سوخولور گلیر زنجاناجان، قزوینه جان سیاحت الیر، چیخاندادا نه قدر غنیمت اوزوینن آپاریب، نه قدر امتیاز آلیر. لاب قالمیشوخ ایاق آلتیندا... اولوم بونان شرافتلی ده والله...

حاج مهدی: ستارخان... هر مبارزه نی مختلف برهه لری اولار. دایانماخ لازم دی. بیز مجبوریدوخ روسلارین قاباقیندا تمکین ائداخ. خبر وئریب¬لر بیر هشتاد مین نفرلیق اوردونی آرازین ائوتایندا آماده ساخلیب¬لر، بوردا بیر بالاجا تاقاتوق توشسه، ایرانا گیریب، تهراناجان فتح اله سیننه... اوندا دا اون ایرمی ایل قالیب تالانلیه جاخلار... روسلاردا بونی ایستیر! بیز گره آیخ توشاخ...

داواچی: بیر مملکتین کی صاحبی اولمادی، گلئن یئیب، گئدئن یئیه جاخ. دربار رحم اله میر... رعیتین حقین یئیب، اوچ آیلیخ اروپا سفرلرینه خشلئیر... سیزین روسلاردان نه انتظاریز وار؟

حاج مهدی: جماعت گره آیخ توشه... بو روسلارا بهانه وئرسئلر، دا ایشین اوجون یغیشتیرماق اولماز.

علی مسیو: من بعید گورورم. بو رفتاری کی روسون سالدات لاری کوچه بازاردا گوستریللر... بویون صاباح درگیر اولوب، قان چیخاجاخ....

داواچی: بو الله سیز، دوشمونمز، کلتورسوز روس لاردا ائله بونی ایستیللر.

علی مسیو: هله اونان قاباخ بیر آیری خبر وار... پرده دالیسندا بو روسلار محمدعلی شاهینان ال بیر اولوب، بیر بیر ایستیللر مجاهدلری اولدورسون لر.

داواچی: کیم دئیردی؟

علی مسیو: موثق بیر خبر دی. اول قرار دی انجمنین باشچی-لارین، ترور الیب، یا دا ایک ال باغلی، گئجینن تبریزدئن اشیه چیخاردیب، تهران قشونونا تحویل وئرسین له. هر بیر باشچی نی تحویل وئرسئلر، بویوک بیر امتیاز آلاجاخلار.

باقرخان: وای... یانی بوردا آدام تجارتی الیللر؟

علی مسیو: بیزیم هامیمیزین قورخوموز وار. هر دقیقه ممکن دی کوچه¬ده یا اصلا گئجه یاریسی ائویمیزه توشوب، الی باغلی آپارالار... هامیدان دا قاباخ سیزین خطریز وار...

علی مسیو به ستارخان و باقرخان اشاره می¬کند. باقرخان و ستارخان به هم می¬نگرند.

ستارخان: بیز هر یئردئندی گینه سلاح¬لاریمیزی اله گوتوروب ساواشمالیوخ. حتی روسلارینان.

حاج مهدی: ستارخان... سنین غیرتین، کیشی لیقین بو شهرین جماعتینه ثابت اولوب. آما گون کیمی آیدین دی، بیز روسلارینان باشارا بیلمروخ...

ستارخان: اولوب گئدماخ؛ بوحقارتی گورماخدان مین مرتبه یاخشی دی...

علی مسیو: ستارخان... بو اولکه نین سنه هله هله احتیاجی وار... گون بویون دئیر. بویونون صاباحی دا وار. هله محمدعلی شاه تخت اوسته دی و شورا مجلسی آچلیشی اولمایب.

ستارخان: به من ایندی نئی نئیم؟

حاج مهدی: سن و باقرخان عثمانی سفارتینه گئدیب بیر ایکی گون اولارا قوناخ اولمالیسان.

ستارخان: وای... وای... روسلاردان قورتولدوخ... ایندی گئداخ عثمانی بایراقین آلتینا. اولار روسلاردان یاخشی دیلار؟ ماکو ارومی ده نه قدر جنایت¬لر الیب لر؟

علی مسیو: ستارخان... بیز ایندی او یئریمیز یوخدی دوراخ بویوک دولت¬لری دادگاه الیب، محکوم الیاخ. بیز گره اولاردان استفاده الیب، ائوز اهدافیمیزی قاباقا آپاراخ...

ستارخان: اهدافیمیز قوخموش سیچان کیمی او گنسولگری دئن بو گنسولگریه سورتونماقیدی؟

حاج مهدی: ایندی بو انقلابین و انجمنین بویوک هدفی سیزین جانیزی حفظ اله ماخ دی. ستارخان نیه آیدین توشموسئن؟ قراردی بیر ایکی گونون ایچینده روسلار سیزی توتوب تهران قشونونا تحویل وئرسین. بو ایش گره اولمیه... سیز اولماساز دا بو بایراقی قالخیزان اولماز.

ستارخان: من بو ایشی نجفین نظری اولماسا گوره بیلمرم. گره گوراخ آیت¬الله خراسانی بو ایشه نه دئیر... ائو بویوک مجتهد نه دئسه من اونا پایبندم.

علی مسیو: زمان یوخدی... نجف جریاندا اولوب، سنه تکلیف وئرینجا؛ روسلار ائوز ایشلرین گوروب، بیتیرئجاخلار.

ستارخان: الله شاهد دی کی من فقط انجمنه گوره و صاباحا گوره بو ایشی گورورم. یوخسا ائوز اویمده اولماخ؛ مین مرتبه منه عثمانی گنسولگریسینده ساغ سلامت قالماخدان ارزش¬لی دی... گئداخ...

ستارخان به همراه باقرخان ناراحت صحنه را ترک می¬کنند.

حاج مهدی: بو اوچ ایلده بیز نه گونلر کی گورمه دوخ.

علی مسیو: بونان پیس گونلرده قاباخ دادی.

داواچی: سنین اله بیر چوخ زاددان خبرین وار...

علی مسیو: حیدرعمواوغلی منه تلگراف وئرمیشدی... دئیردی روسلار مشروطینن ضد توشوبلر. ایستیللر مشروطه غائله سین ایران دا بیتیرسیننه.

حاج مهدی: آخی نیه؟

علی مسیو: محمدعلی شاه بیله لرینه سوز وئریب مشروطه بیتسه، ایرانی ایکی اللی اولارا تقدیم الیه جاخ. بیر طرفدئن ده روسیه نین اوز ایچینده بلشویک¬لر گونن گونه قوت لئنیب، حرکاتلاری روس دولتین جانا گتیریب. روس لار باکی دا کی بلشویک¬لری بیزینن بیر گوروب، ایستیر اولارین آجیغین دا بیزدن آشسین.

داواچی: پس بیز بوردا اولموشوخ قربانلیق اتی... محمدعلی شاه روسلارا پای توتور... روسلاردا شاها.

علی مسیو: منیم امیدیم فقط اصفهانینان رشته دی...

حاج مهدی: آذربایجان الینن نه گلیردی الدی. بوراجان ایشی قاباقا آپاریب قویمادی مشروطه بایراقی یره توشه. بو مشروطه فقط بیزیم دئیر. کل ایرانین دی. اولاردا ایاق قاباقا قویوب، ایشله مه سئلر، همان بلا کی اول مینجی شورانین باشینا گلدی، ایکی مینجی شورانین دا باشینا گله بیلر. محدعلی شاه هر زمان سئوسه شورانی توپا باغلائیب، هر زادا سون وئره بیلر.

علی مسیو: اولاردا بونی بولوب، آذربایجانین دایاقی اولارادا بویوک بیر اورک وئریب. من گئجه گوندوز اولارینان تلگرافلاشیرام. اولار محمدعلی شاهین غفلتینن یاخچی استفاده الیب، بوتون مشروطه چی لری جووالائیب، متحد اولوبلار.

داواچی: آذربایجان محمدعلی شاهین باشین قاتماسیدی اولار نفس چکه بیلمزدیلر.

علی مسیو: بیلنلر بونی یاخشی بیلیللر. سردار اسعد و سپهدار تنکابنی ایستیللر بیر زمان دا تهرانا حمله الیب، محمدعلی شاهین دودمانین داغیدسیننار.

داواچی: الله اوزون رحم اله... گور کیملر مشروطه چی اولوب لار... سردار اسعد... سپهدار تنکابنی...

علی مسیو: نئی نه مه لیوخ حاج علی؟ دوراخ اولارینان دا ساواشاخ. شیرینی اولمین یرده ایده یه قاقا دیللر. فعلا انجمن گره بولاردان حمایت الیب، تهرانین ایشین بیر طرفلیق الیه.

ناگهان علی مسیو به سرفه می¬افتد. دستمال به دهانش می¬برد. دستمال خونی می¬شود.

حاج مهدی: سنین بو نوخوش لوقون جورلئن مه دی علی مسیو؟

علی مسیو: بو منی اولدورمه سه ال چکمیه جاخ.

حاج مهدی: من سنه بیر ایل بونان قاباخ دئدیم گل کاروانلارین بیرینن یوللیم استانبولا. اوردا یاخشی حکیم وار.

علی مسیو: بیز ایندی اوچ ایلدی نفس چکماقا وقت تاپیروخ حاج مهدی؟ نه دئی سن؟

سرفه امانش را می¬برد. حاج مهدی و داواچی زیر بازوی او رفته و باهم از صحنه بیرون می¬روند. طبل¬ها به صدا درمی¬آید. یوسف بر بلندی آمده و قصد دارد کاغذی را که در دست دارد برای مردم بخواند. او خوشحال است.

یوسف: جماعت... یغشین گلین... خوش خبرلریم وار... هاردا قالمیسیز... گلین گورون الله بالاخره سیزین زحمت لریزین نتیجه سین نه جور وئردی... گلین جماعت...

مردم از گوشه کنار وارد صحنه می-شوند. در حالی که سالدات¬های روسی هم بین آنها می¬گردند و به هر بهانه¬ای آنها را اذیت می¬کنند. انگار که جمعیت اسیر آنها هستند.

یوسف: سردا اسعد و سپهدار تنکابنی تهرانا لشکر چکیب، محمدعلی شاهی تخت دئن یره چکیب، تاجین باشینان گوتوروب، مملکت دئن اشیه سالدیلار. محمدعلی شاه روسیه یه تبعید اولودو... مجلس شورا قورولوب و مجلس ده محمدعلی شاهین اعتبارین لغو ائدیب، احمدشاهی اونون یئرینه تخته میندردیلر...

یکی از جمعیت: اونون کی هله 12 یاشی وار...

یوسف: آخی کیشی... وقتی شاهین قدرتی اولمادی، 12 یاشی اولماسین، بیر کورپه اوشاق اولسون. نه فرقی وار. دا بونان بو اله؛ بو مملکتی مجلس شورا و نماینده لر قویان قانونلار دولاندیراجاخ... اساس بودی. شاه... سلطنت... تخت و تاج... هامیسی بزئمه دی. مخبرالسلطنه ده آذربایجانین والی سی سئچیلیب، بیر ایکی ساعتاجان تبریزه یتیشه جاخ..

یکی از جمعیت: او یاخشی کیشی دی... او اولسا قویماز بو روسلار بوجور بیزی اذیت اله سینلر.

یکی دیگر: هارداسان کیشی... مخبرالسلطنه پامبیقینان باش کسنلردئن دی.

یکی دیگر: دا ایندی چاره میز یوخدی. هله مخبرالسطنه گینه عین الدوله لردئن یاخشی دی. گینه آدامین سوزونه قولاق وئریب، یاغماسادا گورولدور.

یوسف: یادیزدان چیخادمائین بو شاد گونلریمیزی ستارخانینان باقرخانا مدیونونخ. اولار بویون مجبوریتله، عثمانی کنسول خاناسیندا، الی باغلی اوتورب لار. بو قازانجی، بیر هدیه اولاراخ اولارا تقدیم اله مه لیوخ. گئداخ عثمانی کنسولونا طرف... هامی بیر لیق دا.. یاشاسین ستارخان... یاشاسین باقرخان...

همه ترانه¬ای دسته جمعی در وصف ستارخان و باقرخان شروع می¬کنند.

همه:

سنگرده یورولماز و خطا ائتمین عسگر

هم ده دویوشئن ائللره سردار

قوجا قارتال، ... ستار

هر قلبیده فخر حسی اویاندی

او زمان نان کی ستاریله باقر

جان قویدی، جفا چکدی، چالیشدی

تبریز سئوینیر سیزلیله، ارک دورونجا

اولمزدیر آدیز ملتیمین قلبی ویرینجا

قوجال قارتال... ستار

 

ستارخان و باقرخان با سلاح در دست وارد صحنه شده و مورد تکریم جمعیت قرار می¬گیرند.ستارخان در بین همنوائی جمعیت، تک خوانی کرده و از جمعیت تشکر کرده و به آنها نوید آینده¬ای خوش می¬دهد.

ستار:

سوز یوخ کی، ائلیندیر و ظفرلر

ائل ایسته مه سیدی بو ظفردئن اولا بیلمزدی اثرلر

سیز باشچیلارین هر بیری سی قان تر آخیددیز

سنگرلری توتماقدان اوتور، یاندیز، آلیشدیز

 

 بالاخره تک صدائی ستارخان به همنوائی جمعیت تبدیل شده و در اوج تمام می¬شود.

ستار و همه:

اولمز بیزیم ائل اوغلو مجاهد لریمیز

تبریزده کی هر بیر کوچه ده سئسلئن آزاده لریمیز

آزادلیق اوچون جانینین قربان ورئن انسان

تاریخده ده قالمیش، آدی شئنی، ائید اوغلان

حاج مهدی و داواچی و گنجه¬ای وارد صحنه می¬شوند. جمعیت کم کم صحنه را خالی کرده و ستارخان و بارقرخان باقی می¬مانند. سران انجمن ستارخان و باقرخان را در آغوش گرفته و روبوسی می¬کنند.

حاج مهدی: بالاخره قاراگون بتدی و بیزیم گونش اوزلی قهرمانلاریمیز دوستاقدان قورتولدولار.

داواچی: البته دوستاق دئیردی حاج مهدی. بیزیم دوستلار عثمانی لره قوناق گئدمیشدیلر.

ستارخان: بیزه دوستاقدان بتریدی. اورانین راحاتچلیقی، یئیب ایشماقی بیزه وطنین دوستاقینان چتینیدی. اگر انجمنین رائی و البته آیت الله خراسانینن نظری اولماسیدی... من اورا ایاق قویمازدیم.

حاج مهدی: هر حال دا... بویون سیز ساق سلامت، ظفر شئنلیگینده، حاضرسیز. اونم لی سیده اله بودی.

باقرخان: علی مسیو به هاردا؟

سران انجمن به هم می¬نگرند.

ستارخان: نه اولوب؟

داواچی: قسمت دئیردی او کیشی بو گونی گورسون. اوچ ایللیق درد بالاخره جانین بورئدی. بیر هفته قاباخ؛ ائوینده الله هین رحمتینه گئددی..

ستارخان و باقرخان متاثر می¬شوند.

ستارخان: نه آذربایجان... بلکه ایران بیر بویوک کیشی نی الدئن وردی. اونون فیکری اولماسیدی مشروطه بورا چاتمازدی.

حاج مهدی: بولار هامیسی تاریخده یازیلاجاخ ستارخان. آینده ده تاریخی اوخویانلار اوزلری پیس یاخشی نی آرایلائیب، آداملاری تانیه جاخلار. چوخ آدام بو غائله ده گلدی گئدی... ساده جه بیر قوری آد قالیب. آما بو آد رحمت آپارا یا لعنت، ائو چوخ اونم لی دی.

گنجه¬ای: منه گوره علی مسیو دوزدی یورقان دوشک ایچینده اولدی، آما مشروطه یولونون شهید دی. ائو بو انقلابدان اوتور اوز درمانین بوراخیب، ایرمی دورت ساعتی هم اوزی هم خانواده سی، آزادلیق یولوندا هم جانان هم مال لارینان گئچ دیلر. علی مسیو کیشیه تای... گلمئیب گلمیه جاخ. ائو علمین صاحبی، بیر گونده اوزون ملت دئن آیرمادی.

داواچی: اونون و بوتون شهیدلئرین قانینین احترامی دا اولسا بیز بو آخیر آدلیمی ده گره آتیب، ایشی بیتیراخ.

ستارخان: بیه ایش بیتمئیب؟ من بولئن سپهدار بختیاری استعفا وئریب و مستوفی الممالک شورانین باشقانی اولوب، شورا دا ائوز یولون گئدیر. الله ها چوخ شکر ده احمد شاه باشین سالیب اشاقی، هیش زادینان ایشی یوخ.

حاج مهدی: آزادلیقی اله گتیرماق چتین دی ستارخان... آما ائونی الده ساخلاماق ائونان دا چتین دی. بویون همیشه کی کیمی آذربایجان آیری درده توشوب. بو روسلار بوردان چیخماق بولمولر. مجلسین ده فعلا باشی ائوزونه قاریشیب. روسلاردان قورخور و اولارین اشیه چیخماسینا بیر قانون یازیب، یایلادانمیر.

باقرخان: لازم اولسا گینه ساواشاروخ. روسلاری اوزوموز آذربایجان نان اشیه سالاروخ.

گنجه¬ای: دا او دوران گئددی. کیشی توپردوقون یالاماز. بیز مجلس شورا ایسته میشوخ کی مملکت ده هر نه تصمیمی اورا توتسون. ایندی ائوز باشیمیزا دوراخ ساواش سالیب، سلاح قالخیزاخ؛ دیللر ائوزلری ایسته دی حکومته ده ایاق دورمولار.

ستارخان: به ایندی نئی نه مه لیوخ؟ اله ال ال اوسته قویاخ بو روسلار کوچه بازاردا وللئنسینلر، بولدوخلارین اله سینلر... بیزده بیر قوخموش سیچان کیمی بو باجادان ائو باجیه گیراخ؟

حاج مهدی: ستارخان... سیز تهرانا گئدمه لیسیز. شورا اولان مملکت ده؛ ساواش نه سلاحینان، بلکه حزب و وکیلینن قاباقا گئدر. سیزه تهران دا الیه بیله سیز بیزیم دردیمیز وکیل لرین قولاخلارینا چاتدیریب... اوردا ایشلری قاباقا آپاراسیز.

ستارخان: حاج مهدی... من یاخشی بولورم بو سوزلر هامیسی بهانه دی... سیز ایسته سئز وکیل لره سوز یتیره سیز، یولون منن یاخشی بولوسوز. نیه آچیب آچیقین دئمیسیز؟ جریان نه دی؟

حاج مهدی کمی مکث کرده و سپس کاغذی از زیر شالش بیرون آورده به ستارخان می¬دهد.

ستارخان: بو نه دی؟

حاج مهدی: روسون تبریزده کی سرکنسولو میللرین؛ تلگرافی دی کی مسکویو یوللویب و تکلیف ایستئیب.

ستارخان نامه را به باقرخان می-دهد.

ستارخان: باقر قردئش... اوخی...

باقرخان تلگراف را گرفته و با صدای بلند می¬خواند.

باقرخان: اگر تبریزده امنیت و نظم ایستیرسیز، گره ستارخان و باقرخان و البته قوای دولتی یپرم خان و سردار بهادر هامیسی خلع سلاح اولا لار. اوسته لیق، ستارخانینان باقرخان حتما گره تبریزدئن اخراج اولالار. اولار بو شهرده اولونجا، بو شهر نظم اوزی گورمیه جاق. البته بو ایش ایران دولتین الینن اولسا، لاب یاخشی دیر. 1288 مینجی ایلین اسفند آئینن اون بشی.

لحظه¬ای سکوت می¬شود.

ستارخان: ایش گور هارا یتیشیب کی، روسلار منی آنام آذربایجانان اشیه سالیلار.

داواچی: بولماق اولماز. شاید کی سیزین تهرانا گئدماقیز، آذربایجانین صلاحینا اولدو.

ستارخان: حاج علی اله بیر بیزیم الیمیزدئن بتر جانا گلمیسئن. سیزده گویلوز ایستیر بیزی باشیزدان الیه سیز.

داواچی: سیز بیزیم باشیمیزین تاجیسیز. بو نه سوزدی ستارخان. آما بویون سیزین جانیز تهران دا بوردان چوخ امنیت ده دی.

حاج مهدی: آیت الله حاج کاظم خراسانی دا نجف دئن بیر پیام گوندریب. اودا دئیر سیز شهردئن چیخماز صلاح دی...

گنجه¬ای: بویون مخبرالسطنه، آذربایجانین ینی والی سیدا، منه بیر پیغام وئردی. دئدی ستارخان گیل یا گره سلاحلارین تحویل وئرلر یا تهرانا گئدیب اوزلری سلاح ساخلاماخلارینا مجلسدئن بیر دستور آلالار.

ستارخان: بئله کی گورونور هر طرفدئن بیزه یوروش وار. باقرخان... سن بو ایشه نه دئیرسئن؟

باقرخان: ستارینان باقر، تبریزده خان اولوب لار. اوزون بولوسئن منه بیر گون ده بو شهردئن اوزاخ قالماخ ظلم دی.

حاج مهدی: روسلار سیزی بهانه الیب، بو سینیخ سالخاخ مجلسی تازاشدان توپا باغلاسالار اوندا، همان جماعت کی سیزی خان الیب لر، همان جماعت ده نفرین الیب، گوزدئن سالاجاخ لار.

ستارخان: اوسسون... قوی توپا باقلانان بیز اولاخ. مجلسه بیر زاد اولماسین. بیز گئدروخ. آما سلاحلاریمیز تحویل ورمیه جیوخ. بیز الی نفر یاخین مجاهدلرینن تهرانا عازم اولوروخ.

حاج مهدی: ساغ اول ستارخان. بو زماندا لاب یاخشی فیکری سن اله دین. گئداخ دوستلار... گئداخ بو عزیمتین تدارکین گوراخ. گره چوخ عظمتلی بیر مراسمله بیله لرین یولا سالاخ...

سران انجمن بیرون می¬روند و ستارخان به همراه باقرخان در صحنه تنها می¬مانند.

باقرخان: کیم لری اوزوموزونن آپاراخ؟

ستارخان: ائوزون بولوسئن کیم تهران دا دردیمزه دئیر. غریب شهردی. باخ گور کیم آخیره جان دایانا بیلر...

باقرخان: بیلدیم... من گئدیم آداملاریما خبر وئریم...

باقرخان هم بیرون می¬رود. موسیقی شروع می¬شود. ستارخان که به شدت در خود فرو رفته، ترانه¬ای بسیار حزین در رابطه با عشقش به آذربایجان می-خواند. دستش را به کف صحنه کشیده و خاک وطن را می¬بوسد و می¬خواند.

ستار:

تبریزین عشقی بوتون زر دولو دنیایه دئیر

دئسه لر، یوردو اونود، آل یئنی دنیانی اگر

سویله رم حقیمی وئر، یوردومو وئر، عشقمی وئر

دینه لسین قوی بوتون عالم بو بوغولماز سئسیمی

قالخ ملتیم، قالخ دا منی یولا وئر

کیم بو بیتمز انتظاری چکر؟

قالخ ملتیم، قالخ آتیما جلو وئر

ایستلی بیر اوپوشله آنلیما نم وئر

قالخ ملتیم، وئر اوخومو، سلاحیمی

بیتمز بیزی آغلادان بو هجران

موسیقی حزین که تمام می¬شود. موسیقی بزمی شروع می¬شود. همه به صحنه می¬ریزند و با رقص و حرکات فرم در حالی که آهنگی شاد و دسته جمعی می¬خوانندستارخان و باقرخان را برای رفتن به تهران آماده می-کنند.

همه:

باغالا زولفونله منی گوشه ی زندانا آپار

یا که یانماخلیقا رافت له شبستانه آپار

آهیم آه اوسته فزون اولدی، چکممم بو غمی

لایق اولسام گوزلیم شمعیوه پروانه آپار

داش اورکلر دئلینیر آهیم اوخون آتسام اگر

سنده تعجیل اله قربانیوی میدانه آپار

پرده ی سرری کنار ایله گوروم گول اوزووی

ممکن اولسا منی زنجیرله و تهران آپار

زنان اسپند دود می¬کنند و گل بر سر ستارخان و باقرخان می¬ریزند. در همین حال چهار سالدات چون شغال در چهار طرف صحنه مواظب هستند. ستارخان و باقرخان صحنه را دور زده و به شور و هیجان جمعیت پاسخ می¬دهند. بالاخره آنها بر بلندی صحنه روی دو چهارپایه می¬نشینند و جمعیت متواری می¬شوند و موسیقی تمام می¬شود. نور موضعی روی آنها. کمی سکوت می¬شود و بعد یپرم خان ارمنی وارد می¬شود.

یپرم خان:  سلام اولسون آذربایجانین و ایرانین ایکی ائید قهرمانینان... ستارخان و باقرخانا کی آدلاری و سئسلری نه ایراندا بلکه تام اروپا اولکلرینده سئسلئنیب، آغیزلاردان توشمور...

ستار: سلام یپرم خان... تهران هامیدان چوخ سنه خوش بغشلیب. اولموسان نظیه نین رئیسی...

یپرم: من تبریزده اولاندادا بوتون زندگانلیقمی مشروطه یولوندا فدا اله میشم. منی سن هامیدان یاخچی تانیرسان ستارخان... مجلسه گئددیز؟ گوردوز بیر بله ایلی نه دئن اوتور بو قانلار توکولدی و بیر بله زحمت لر چکیلدی؟

باقر: بله... اوچ گون بونان قاباخ تهرانا یتیشئنده، پیغام یوللادیلار و بویون سحر مجلسدئن گوروشوموز اولدی. آدام باخاندا فرحلئنیر. کیم دئیردی بیر گون ایراندا بله بیر شورا، بله بیر دستگاه یارانا بیلر... الله ها چوخ شکر کی بالاخره شهیدلرین قانی بیخود یره توکولمئدی...

یپرم: البته هله ایشین اولیدی باقرخان... اوجورکی بولوسوز بویون تهران دا اعتدالیون و افراطیون آراسیندا بتر وئر سیندیر توشوب. تقی زاده بیر عده وکیل لری اوز دورئسینه یغیب، ایرانی ایکی گونده اروپا اله ماق ایستیر. قالان وکیل لرده بهبهانینن، آشتیانی نین دورئسینه یغیلیب، یاواش یاواش و البته شرعیتینن قاباقا گئدماخ ایستیللر. خلاصه بولارین بیر بیری لرینه مامیز گورسئدماخلاری، بویون تهرانی بیر باروت دفینه سینه چئوریب. بالاجا بیر کبریت چکسئن، شهر اوت توتوب یاناجاخ. اوندا دا یاش یاناجاخ قوری اوتونا. گورسوز من نه پیس بیر دوراندا اولموشام نظمیه رئیسی؟ گوروسوز ایشیم نه چئتین دی؟

ستارخان: البته اوراجان کی بیزیم قولاقیمیزا یتیشیب، اوزونده بو ایشدئن اوتور داوطلبیدین.

یپرم: بالاخره بو مشروطه بیر آغاجین میوه سی دی کی بیزیم قطره قطره قانیمیزینان بار وئریب. بونی حفظ الئیب، قوروماخ، ایندی هر زاماننان چوخ لازم دی.

ستارخان: بیزده اله تهران گلیب، یوردوموزی، دوستلاریمیزی تک بوراخمادان نیتیمیز بو آراقاریشلیقا سون وئرماخ دی. من جناب نائب السلطنه یه ده یازدیقیم نامه دی، هر بیر کمک لیقا و بو غائله نی سون وئرماق اوچون هر ایش گورماقا حاضر اولدوقومی اعلان ائتمیشم.

یپرم: منده او نامه نی گوردوم. چوخ دا سئویندیم. دوزون آخدارسان سیز تهرانا گلئنده، منی چوخ قورخودوب، نصیحت وئرئن اولدی. بولوسوزدا، تهرانینان تبریزین بویک فرق لری وار. تبریزده هامی هامینی تانیر. ذاتی سوتونه بلد دی. اونا گوره ستارخان یا باقرخانین الینده سلاح اولان دادا، بولولر کی اولار، سلاحلاری امنیت اوچون و ملتین خیری اوچون ایشه سالاجاخلار. آما بوردا ایت یئیئسین تانیمیر. سلاح ساخلاماخ... بیر قورخولی ایشه دونوب.

ستارخان: جناب یپرم خان... نیه گئدمیسئن اصل مطلبه... بیر بله سوزون سونی نه دی؟

یپرم: سردار ملی... جناب ستارخان... بنده شورای ملی طرفینن حکموم وار سیزین بوتون سلاحلاریزی یغیشتریب، نظمیه یه تحویل وئرم. سیزدئن خواهشیم اولاجاخ؛ بو ایشده منن همکارلیقیز اولسون.

ستارخان: بو مملکتین امنیتی اله منیم الی نفر مسلح مجاهدیمه باغلانیب؟

یپرم: البته سیز الی نفرینن تبریزدئن چیخمیسیز... آما هر شهرده ایرمی اوتوز نفر مسلح مجاهد سیزه قوشولوب. ایندی او یوز نفر مسلح سنین دوره وی توتوب. بونی هیش دموکرات دولت قبول اله مز. ایندی دا الی ایل بونان قاباخ دئیر. هر زادین حساب کتابی وار...

ستارخان: بله... حساب کتابیزی دا گوروروخ... خبری گلیب چاتیر گئجه یاریسی کیم لر کیم لره سلاح چکیب، محکمه سیز، سوزسوز سومسوز، اوز خیال لاریندا عدالتی اجرا الیب، بیگناه آداملاری گولله لیلئر. شاید ده بوراجان منیم بو مسلح قوروجولاریمنان قورخوب لار. یوخسا بیر گئجه ده منیم نوبتیمیمیش.

یپرم: اولار سیزی بهانه الیلر... سیزده اولاری... منیم وظیفه ام دی تزلیق جان بوتون سلاح لاری جماعتین الینن یغام...

باقرخان: ستار... بیز بونان بو اله گره سوزونن دیرشیب، ائوز ایشیمیزی قاباقا آپاراخ... سلاحلاریمیزی تحویل وئرساخ یاخشی دی...

ستار: باقر... بو سوزلره تز آللانما. بورا تبریز دئیر. بیز بوردا غریبوخ. الی بوش اولساخ بیزی ایکی گونده مازالاخ کیمی یرده بیتیرللر.

یپرم: ستارخان... سنی منی تبریزدئن تانیرسان. بولوسئن کی ایشیمده چئی یوخدی... سن سلاحلاریوی تحویل وئر... منده سئنه سوز وئریرم؛ تهراندا بیری سنه ایری باخماسین...

ستار: یاخشی... قوی من دوستلاریمینان دانیشیم... سنه خبر وئررم...

یپرم: بو ایش گره بویون قورتولا.

ستار: اولارین الینه من سلاح وئرمه میشم کی منده آلام... اوزلری بو نتیجه یه یتیشیب لر. اوزلری ده گره سلاحلارین یره قویسونلار.

یپرم: اوسسون... بویون ده سنه گوره صبر الیروخ... بیله لرینه دینه، بوتون سلاحلارین پولون دولت اودیه جاخ...

یپرم خان صحنه را ترک می¬کند.

باقر: من گئدیم عشرت آبادا... بوتون سلاح لاری یغمالیوخ...

ستار: یانی سن تصمیمی وی توتموسان؟

باقر: ستار... بیز ها وقته جان گوله آتیب، سنگرده یاتاجیوخ. بسدی دا.

ستار: تهرانین هواسی بتر بیله وی دئشیب باقر...

باقر: من دئشمیشم... بله. چون شورا وار.... من ایستیرم شورا الینن و سوزونن ساواشام. سنده بو ایشی گورمه لیسئن. بیز بهانه الیب هر یرده سلاح چکیب، تهرانی اوتا چکیللر. بهبهانی کیمین بویوک مشدئیدی گئجینن ائوینده وئریب شهید الیب لر. اگر بویون سلاحلاریمیزی وئرمئساخ... صاباحدان بو شهرین هر گوشه سینده بیر تاقا توشسه بیزیم یخمیزدئن یاپیشالار.

ستار: (کمی مکث می¬کند) قوی من دانیشیم دوستلارینان گوروم اولار نه دئیللر...

باقر بیرون می¬رود. ستار در صحنه تنها می¬ماند.

ستار: من اوردا اشتباه اله دیم کی تبریزدئن چیخدیم. من تهران آدامی دئیرم. نه بولوم... شاید ده دا منه احتیاج یوخدی... سوزومی سایان یوخدی... هامی اوزومه گولور؛ آما سوزومه یتیشمیر. اله بیر اولموشام آغر یوک، قالمیشام بولارین بوینوندا... هن... دوزی بودی کی تزلیقجان ائوز یوردوما قایدام...

ناگهان صدای داد و بیداد از بیرون به گوش می¬رسد.

صدا: من سلاحیمی وئرمئرم... الیوی چک... دالی چکیلمئسن وئراجاغام...

متعاقب صدا مجاهدان مسلح وارد صحنه شده و پشت ستارخان می¬ایستند. پشت سر آنها یپرم خان و افراد مسلح نظمیه وارد صحنه شده و روبروی مجاهدان صف می¬کشند.

ستار: نه اولب... بو ویر سیندیر نئدن اوتور دی؟

یپرم: سردار ملی... متاسفم کی سیزین آداملاریز، ائوز حددیلرینن آشیب، اتابک پارکینان اشیه ده جسارت الیب؛ گولله آتیب، جماعتی قورخودوبلار.

یک مجاهد: بیز دئیردوخ... عثمانیلاریدی... اولار ائو